USB (Universal Serial Bus) là chuẩn kết nối phổ biến nhất trên máy tính, laptop và các thiết bị ngoại vi. Tuy nhiên, với hàng loạt tên gọi như USB 3.2 Gen 1, USB 3.2 Gen 2, USB4 hay USB Type-C, không ít người dùng cảm thấy khó phân biệt và dễ chọn nhầm thiết bị.

Vậy các chuẩn USB hiện nay khác nhau ở điểm nào? Chuẩn nào phù hợp với nhu cầu sử dụng của bạn? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

USB là gì?

USB (Universal Serial Bus) là chuẩn giao tiếp dùng để truyền dữ liệu và cấp nguồn giữa máy tính với các thiết bị ngoại vi như:

• USB Flash
• Ổ cứng di động
• Chuột, bàn phím
• Máy in
• Webcam
• Điện thoại
• SSD Box
• Dock chuyển đổi

Qua nhiều năm phát triển, USB đã được nâng cấp liên tục nhằm tăng tốc độ truyền dữ liệu và khả năng cấp nguồn.

 

Các chuẩn USB phổ biến hiện nay

USB 2.0

USB 2.0 ra mắt từ năm 2000 và vẫn còn xuất hiện trên nhiều thiết bị giá rẻ.

Thông số

• Tốc độ tối đa: 480 Mbps
• Màu cổng phổ biến: Đen hoặc trắng
• Phù hợp:
  • Chuột
  • Bàn phím
  • Máy in
  • USB dung lượng nhỏ

Ưu điểm:

• Giá thành thấp.
• Tương thích với hầu hết thiết bị.

Nhược điểm:

• Tốc độ truyền dữ liệu khá chậm theo tiêu chuẩn hiện nay.

USB 3.2 Gen 1

Đây là tên gọi mới của chuẩn USB 3.0 trước đây.

Thông số

• Tốc độ tối đa: 5 Gbps
• Nhanh gấp khoảng 10 lần USB 2.0
• Thường có lõi màu xanh.

Thích hợp cho:

• USB tốc độ cao
• Ổ cứng HDD di động
• SSD Box
• Camera

USB 3.2 Gen 2

Đây là chuẩn đang được trang bị trên nhiều máy tính và laptop hiện đại.

Thông số

• Tốc độ tối đa: 10 Gbps
• Gấp đôi USB 3.2 Gen 1
• Truyền file dung lượng lớn nhanh hơn đáng kể.

Rất phù hợp cho:

• SSD di động
• Ổ cứng NVMe Box
• Dựng video
• Sao lưu dữ liệu lớn

Nếu thường xuyên sao chép dữ liệu từ vài chục đến vài trăm GB, bạn nên ưu tiên thiết bị hỗ trợ USB 3.2 Gen 2 để tiết kiệm thời gian.

USB 3.2 Gen 2x2

Chuẩn này sử dụng hai làn truyền dữ liệu song song.

Thông số

• Tốc độ tối đa: 20 Gbps
• Chủ yếu dùng cổng USB Type-C.

Đây là lựa chọn phù hợp với người dùng chuyên nghiệp như:

• Designer
• Editor
• Kỹ sư
• Người làm đồ họa

USB4

USB4 là thế hệ USB mới nhất hiện nay.

Ưu điểm:

• Tốc độ lên đến 40 Gbps (tùy thiết bị).
• Hỗ trợ xuất hình.
• Truyền dữ liệu tốc độ cao.
• Sạc nhanh.
• Tương thích với Thunderbolt 3 trên nhiều thiết bị.

USB4 chủ yếu xuất hiện trên laptop cao cấp, workstation và máy tính doanh nghiệp đời mới.

So sánh các chuẩn USB

USB Type-C có phải là một chuẩn USB?

Đây là điều rất nhiều người nhầm lẫn.

USB Type-C chỉ là kiểu đầu cắm, không phải tốc độ truyền dữ liệu.

Một cổng Type-C có thể hỗ trợ:

• USB 2.0
• USB 3.2 Gen 1
• USB 3.2 Gen 2
• USB4
• Thunderbolt

Vì vậy, hai cổng Type-C có thể giống hệt nhau về hình dáng nhưng tốc độ truyền dữ liệu hoàn toàn khác nhau.

Làm sao để biết máy tính hỗ trợ chuẩn USB nào?

Bạn có thể kiểm tra bằng các cách sau:

Cách 1: Xem thông số kỹ thuật

Tra cứu model máy tính trên website của nhà sản xuất để biết các cổng USB được trang bị.

Cách 2: Kiểm tra trong Device Manager

Mở Device Manager → Universal Serial Bus controllers để xem thông tin bộ điều khiển USB.

Cách 3: Quan sát ký hiệu trên cổng

Một số cổng USB được đánh dấu:

• SS (SuperSpeed): USB 3.x
• SS10: USB 3.2 Gen 2
• SS20: USB 3.2 Gen 2x2
• Biểu tượng tia sét: Thunderbolt

Nên chọn chuẩn USB nào?

Tùy vào nhu cầu sử dụng:

Văn phòng

• USB 2.0 hoặc USB 3.2 Gen 1 là đủ.

Sao lưu dữ liệu

• Nên chọn USB 3.2 Gen 2.

Làm đồ họa, dựng phim

• USB 3.2 Gen 2 hoặc USB4 để tối ưu tốc độ truyền.

Ổ SSD di động

• Nên sử dụng USB Type-C hỗ trợ USB 3.2 Gen 2 trở lên để khai thác tối đa hiệu năng.

Kết luận

Việc hiểu rõ các chuẩn USB sẽ giúp bạn lựa chọn đúng thiết bị, tránh tình trạng mua ổ cứng hoặc USB tốc độ cao nhưng không tận dụng được do cổng kết nối trên máy tính không hỗ trợ.

Hiện nay, USB 3.2 Gen 2 được xem là lựa chọn cân bằng giữa hiệu năng và chi phí, đáp ứng tốt nhu cầu truyền dữ liệu tốc độ cao cho hầu hết người dùng. Nếu sử dụng SSD di động, ổ cứng gắn ngoài hoặc thường xuyên sao chép dữ liệu lớn, hãy ưu tiên máy tính và phụ kiện hỗ trợ chuẩn này để đạt hiệu quả tối ưu.